Stadsgesprek #21 Franck Storm in de Kolenkit en Geuzenveld

Franck reageerde meteen enthousiast op mijn verzoek voor een Stadsgesprek en stelde direct voor er een “stadsgesprek ter plaatse” van te maken in de Kolenkitbuurt en Geuzenveld. En zo ontmoetten wij elkaar aan de voet van de Opstandingskerk aan de Bos en Lommerweg, beter bekend als de Kolenkit.

“Kies je ervoor of ‘moet je wat’?”

Een nieuwe Kolenkit

De “nieuwe Kolenkit” tussen Erasmuskade en Bos en Lommerweg moet er heel anders uit komen te zien dan nu met eentonige rijen flats alleen maar in de sociale verhuur. Franck Storm leidt me eerst langs de “Leeuw van Vlaanderen”, de flat langs de Ringweg in de gelijknamige straat. “Dit is de allereerste stap van de vernieuwing hier.”, vertelt Franck. ”We hebben de flats vernieuwt, “opgetopt” met twee verdiepingen en door samenvoegingen ook grotere woningen gemaakt.”

Aan de andere kant, tegen de metrolijn aan is nieuwbouw gerealiseerd met het project Lommerrijk (koop- huurwoningen) met hoogbouw als ijkpunt langs het water. Aan deze kant van de buurt zijn ook de eerste rijen huizen gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Franck laat trots en vol passie zien hoezeer er gelet is op de kwaliteit ervan: “De bakstenen zijn speciaal gebakken en de voeglaag ertussen is niet helemaal opgevuld, zodat er reliëf ontstaat. Ook zijn de onderkanten van de balkons speciaal ontworpen.” Aan de andere kant van het blok zijn ook prachtige balkonhekken gebruikt, waarin letters zijn terug te zien. Ook wijst Storm op de daklijsten die voor een accent zorgen en dat de lijsten van de ramen schuin zijn in plaats van recht. “Het zorgt allemaal voor identiteit, niet die eenvormigheid en rechte gevels die hier eerst waren. Je mag het misschien niet vergelijken met Plan-Berlage, maar het roept wel herinneringen hieraan op.”

Het plan voor de vernieuwing werkt van buiten naar binnen, zodat mensen kunnen doorschuiven als hun huis wordt gesloopt en het zichtbaar is dat er iets gebeurt.

Niet alleen in de kwaliteit en de soort huizen wordt geïnvesteerd, ook het stedenbouwkundig ontwerp wordt vernieuwd. Er worden zichtlijnen gecreëerd die lopen van het water naar het noorden en langs het water komt hogere bouw. Ook komen aan de koppen van de blokken, bij de Bos en Lommerweg, huizen die als markering dienen. En het plein in het midden, het Ernest Staesplein, wordt een stuk kleiner. Op die manier ontstaat er de nieuwe Kolenkit, waar de bewoners echt kiezen om te wonen in plaats dat ze er terechtkomen, omdat ze “maar iets moeten”. Om dat te bereiken is sloop en nieuwbouw nodig, volgens Franck Storm.”Je zou de huizen wel kunnen renoveren, maar dan verandert de buurt verder niet en daar gaat het om. Dat mensen zich prettig voelen in hun woonomgeving, dat ze er graag willen wonen én dat ze er kunnen blijven wonen, ook als ze carrière maken en een huis willen kopen of duurder huren.”

Franck Storm wijst erop dat renovatie ook een bijdrage kan leveren, bijvoorbeeld bij de Dudokhaken in Geuzenveld en de zogenaamde Akbar-blokken aan de overkant van de Bos en Lommerweg. Hier zijn woningen geschikt gemaakt voor onder meer starters en maken oorspronkelijke details de huizen authentiek. Renovatie of sloop is een afweging, waarover Franck Storm zegt: “De reden tot sloop van woningen is echter niet altijd dat ze technisch heel slecht zijn of niet zijn te renoveren, maar de afweging of het geld dat er in gestoken wordt een goede woning oplevert die aantrekkelijk is voor mensen om te kopen of huren.”

Voor we terugkeren naar de Kolenkit, staan we stil bij de “New Kit”, een nieuwe woontoren aan de andere rand van de Kolenkitbuurt, naast het metrostation. Franck Storm vindt het een mooie toevoeging aan de buurt. “Het is echt een landmark en geeft samen met de “oude Kolenkit” de buurt identiteit. Bovendien is de ligging hartstikke mooi, naast de metro, vlakbij de Ring, perfect toch?”.

Vertraging door de crisis

Maar Storm vertelt ook dat de appartementen in de New Kit in het verleden uit de verkoop zijn gehaald door Eigen Haard, om gezien de vele omliggende koopprojecten een ander moment af te wachten. Ze zijn inmiddels weer in verkoop gezet, waar ze volgens Franck Storm terecht trots op mogen zijn. Maar het is evident dat de crisis de stedelijke vernieuwing van de stad frustreert. Storm: “Op dit moment is er gewoon teveel aanbod aan koophuizen, daarom worden er ook geen nieuwe gebouwd. Dat is frustrerend, want je wil dat deze buurt als geheel wordt vernieuwd, dan zie je ook pas echt wat er allemaal kan. Als het hier klaar is, dan is het hier echt een hele nieuwe buurt!”

En door diezelfde crisis lopen veel vernieuwingsplannen in de Westelijke Tuinsteden vertraging op. Het gevolg daarvan is dat bewoners langer dan gedacht moeten wachten op renovatie of op verhuizing. Hun huis blijft immers staan en ze kunnen er blijven wonen. Veel aandacht is er in dit kader voor woningen rond de Nolensstraat, achter het Lambertus Zijlplein. Hier klagen bewoners over schimmel (ze worden ook wel “de schimmelwoningen” genoemd) en dat de huizen niet meer bewoonbaar zijn daardoor. Samen gaan we kijken in een leegstaand huis en we zien inderdaad de schimmel, maar treffen ook een afgeplakt luchtrooster aan. Ik had al eerder gehoord dat veel bewoners hier hun huis slecht ventileren, waardoor de kans op schimmel ook groter wordt. Het huis is verder niet perfect (enkel glas, een ouderwetse wasbak, een boiler en gaskachel in plaats van HR ketel), maar voor starters wel geschikt.

Stadgenoot verhuurt de huizen nu met campuscontracten aan studenten of met tijdelijke verhuurcontracten. Maar uit dat laatste komen ook weer problemen voort door de vertraging in bouw. Dat bleek toen de tijdelijke verhuur aan bewoners aan de Platanenweg, naast de Wibautstraat, in de zogenaamde Parool-driehoek, werd beëindigd. De huizen bleven staan, maar de bewoners moesten eruit en studenten kwamen erin. Niet eerlijk zou je zeggen, waarom mogen die mensen niet blijven? Maar aan de andere kant juist wel eerlijk, want als ze bleven kregen ze een vast huurcontract en hadden ze opeens meer rechten dan mensen die al veel langere woonduur hebben opgebouwd.

Storm vertelt daarover: “Ik voel me schatplichtig aan mensen die een perspectief is geboden voor renovatie of sloop en nieuwbouw en daarmee een nieuw huis, maar die nu te maken krijgen met uitstel van de plannen. Ik doe mijn uiterste best, maar ga mensen niet voor laten gaan op anderen of ze een “lot uit de loterij geven”, zoals men hier denkt over een urgentie en verhuiskosten.”

Poten in de modder en de nek uitsteken

Franck Storm is niet iemand die alleen maar op de winkel past. In de tijd dat we wandelen en rondrijden blijkt zijn passie voor de stad, wonen en ontwikkelen uit iedere zin die hij uitspreekt. Zoals hij zelf stelt: “Je wil iets voor de stad realiseren”. Hij heeft op vele inspraakavonden zijn verhaal gedaan en genoeg kritiek over zich heen gekregen, maar ook voor deelraden presentaties gehouden en heeft met zijn ideeën weten te overtuigen, bijvoorbeeld binnen zijn corporatie. Een van zijn ideeën is te zien aan het uiterste puntje van Geuzenveld, rond de Del Court van Krimpenstraat. In het buurtje staan vele laagbouwwoningen uit de jaren ’50, maar op het uiterste puntje staat ook een aantal nieuwbouwwoningen, opgetrokken uit hout. Franck Storm heeft zich sterk gemaakt om deze woningen te realiseren, maar dat kostte wel de nodige moeite. En het betekende ook dat er net zoveel van hetzelfde type en ontwerp gerealiseerd moesten worden voor de sociale huur. Bovendien wist hij te realiseren dat er extra geld werd besteed aan het materiaal en dat de bewoners een eigen tuin kregen. Zo staan daar nu door de inspanningen van Franck, zijn collega’s en samenwerkingspartners, hele opvallende huizen.

Op de inspraakavonden en bewonersavonden komt hij van alles tegen en gaat hij de discussie aan. “Zo kwam ik op een avond met alleen maar Turkse vrouwen waar ik in eerste instantie niet eens mocht komen. Daar ging het bijvoorbeeld over dat ze niet kunnen kopen, omdat ze te weinig geld hebben. Toen ze op mijn vraag “wat zijn je dromen?”, antwoordden “Een nieuwe huurwoning”, heb ik gevraagd “ Wie van jullie werkt er? Wie van jullie mannen werkt er?” De meeste mensen hadden geen werk. Ik heb ze daarna gevraagd of ze vanuit Turkije hierheen zijn gekomen om werkeloos te worden en te wachten op een nieuwe sociale huurwoning. Daarna heb ik ze er op gewezen dat Nederland het land van de mogelijkheden is. Dus grijp die mogelijkheden, zoek werk, zorg dat je kinderen een goede opleiding afmaken, doe mee en wacht niet af, neem de regie over je eigen leven! Het was overigens een heel leuk gesprek.”

Tenslotte

De mooiste ervaring die Franck Storm mij vertelde tijdens ons Stadsgesprek ging over de vernieuwing van de Kolenkit. Bij het slaan van de eerste paal was een feestelijke bijeenkomst met veel mensen. Aan de overkant stonden een paar jongetjes op het balkon van de bovenste verdieping. Een daarvan wees op de heistelling die de paal de grond in ging slaan en riep vol trots "Kijk, daar gaan ze mijn huis bouwen!”. Uit die uitspraak blijkt precies waar Franck ons Stadsgesprek mee begon: dat jongetje kiest voor de buurt en ‘moet niet maar wat’, zoals zijn ouders waarschijnlijk. Kiezen voor Amsterdam, kiezen voor een buurt, die gedachte spreekt mij enorm aan en het is duidelijk dat Franck Storm probeert et bewerkstelligen dat die gedachte voor zoveel mogelijk Amsterdammers geldt.

 Meer informatie:

www.stadgenoot.nl